W połowie kwietnia nastąpiła inauguracja Zielonego Lidera 2023. To program o charakterze cyklicznym. Co roku przyciąga dwu-, trzyosobowe zespoły z całej Polski. Ich składy tworzą głównie przedstawiciele samorządów oraz reprezentanci trzeciego sektora, a bywają i grupy mieszane. Chcą działać na rzecz środowiska. Są głodni wiedzy. Wzmacniają nadzieję na lepsze przygotowanie mniejszych i większych miejscowości do zmian klimatu.
Tegoroczna edycja cieszyła się już na starcie na tyle dużym powodzeniem, że w trakcie rekrutacji postanowiliśmy uruchomić dwie grupy w ścieżce Woda i po jednej w ścieżkach Odpady oraz Powietrze.

Inauguracja programu stawiającego na wymianę doświadczeń przynosi wiele emocji. Nie inaczej było w tym roku. Do Warszawy przyjechały 22 zespoły, w sumie 60 osób. W budowaniu relacji pomogła mapa ze zdjęciami grup, które pochodzą z tak odległych zakątków jak Kowary, Połczyn-Zdrój, Nowy Sącz czy Lubawa.
KGW Przesieczanki
gmina: Podgórzyn
powiat: karkonoski
województwo: dolnośląskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
Zielone Kowary
gmina: Kowary
powiat: karkonoski
województwo: dolnośląskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Efektywność energetyczna
edycja: 2023
Mikołów – Ogród Życia
gmina: Mikołów
powiat: mikołowski
województwo: śląskie
wielkość: 20–50 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
Stare Babice
gmina: Stare Babice
powiat: warszawski zachodni
województwo: mazowieckie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
LGD Ziemia Lubawska
gmina: 8 gmin ziemi lubawskiej
powiat: nowomiejski i działdowski
województwo: warmińsko-mazurskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Efektywność energetyczna
edycja: 2023
Rumia
gmina: Rumia
powiat: wejherowski
województwo: pomorskie
wielkość: 20–50 tys. mieszkańców
ścieżka: Efektywność energetyczna
edycja: 2023
Suchy Las
gmina: Suchy Las
powiat: poznański
województwo: wielkopolskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Gospodarka obiegu zamkniętego
edycja: 2023
Stawiguda
gmina: Stawiguda
powiat: olsztyński
województwo: warmińsko-mazurskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Gospodarka obiegu zamkniętego
edycja: 2023
naturalnie! ekoturystyka i ekożycie
gmina: Zalewo
powiat: iławski
województwo: warmińsko-mazurskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Gospodarka obiegu zamkniętego
edycja: 2023
Ekohoryzont
gmina: Parzęczew
powiat: zgierski
województwo: łódzkie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Gospodarka obiegu zamkniętego
edycja: 2023
Żorskie Utopki
gmina: Żory
powiat: żorski
województwo: śląskie
wielkość: 50–100 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
Zielone Bieszczady
gmina: Ustrzyki Dolne
powiat: bieszczadzki
województwo: podkarpackie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
Nowy Sącz
gmina: Nowy Sącz
powiat: nowosądecki
województwo: małopolskie
wielkość: 50–100 tys. mieszkańców
ścieżka: Gospodarka obiegu zamkniętego
edycja: 2023
Miedziana Góra
gmina: Miedziana Góra
powiat: kielecki
województwo: świętokrzyskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Gospodarka obiegu zamkniętego
edycja: 2023
Radlin
gmina: Radlin
powiat: wodzisławski
województwo: śląskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
Połczyn Zdrój
gmina: Połczyn-Zdrój
powiat: świdwiński
województwo: zachodniopomorskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
Młode Dęby
gmina: Dąbrowa
powiat: mogileński
województwo: kujawsko-pomorskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
Zielony Luboń
gmina: Luboń
powiat: poznański
województwo: wielkopolskie
wielkość: 20–50 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
Kobylnica
gmina: Kobylnica
powiat: słupski
województwo: pomorskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
EkoŚwiry z Przygodzic
gmina: Przygodzice
powiat: ostrowski
województwo: wielkopolskie
wielkość: poniżej 20 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
Cieszyn
gmina: Cieszyn
powiat: cieszyński
województwo: śląskie
wielkość: 20–50 tys. mieszkańców
ścieżka: Woda i Zieleń
edycja: 2023
Skąd są zespoły?
„Robicie bardzo ważną robotę. Zielona transformacja powinna przebiegać równomiernie. Nie tylko w dużych miastach, ale i mniejszych miejscowościach” – przywitała uczestników Agnieszka Mazur, z finansującej program Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności. Marysia Wiśnicka, koordynatorka programu oraz współprowadząca zjazd Agnieszka Czachowska, skupiały się z kolei na wyjaśnieniu procesu i przygotowaniu uczestników i uczestniczek do kolejnych etapów.
Duże wyzwanie na początek
Podczas pierwszego dnia zadaniem Liderów i Liderek była analiza własnych instytucji pod kątem ich wpływu na środowisko. W ramach warsztatów prowadzonych w kilku zespołach tematycznych udało się sprawdzić czy aktualne praktyki wspierają czy jednak przeszkadzają zrównoważonej transformacji gmin. Przyglądanie się własnym działaniom ma w sobie coś z gorzkiej pigułki.

Dla osłody, po południu zorganizowaliśmy grę terenową. Drugi dzień zjazdu rozpoczął się więc od rozdania nagród i równie angażującej części poświęconej inspiracjom.
Główne wystąpienie poprowadziła Katarzyna Wolszczak. Akademia Zero Waste, której przewodzi, promuje nie tylko korzystanie z kompostowalnych flamastrów czy stosowanie bardziej wydajnego oświetlenia ulicznego. Podpowiada też jak lepiej zorganizować piknik, wymiankę czy spotkanie wigilijne. Tak by stanowiły jak najmniejsze obciążenie dla środowiska.
Spotkanie z zeszłorocznymi absolwentami programu zapewniło kolejną porcję ciekawych rozwiązań. Grzegorz Horwacik, Sabina Paciorek i Tomasz Ożóg w trakcie połączenia online zaprezentowali działania wypracowane w ramach Zielonego Lidera. Ich wdrożenie poprawiło efektywność energetyczną urzędu w Skawinie. Nie mniej imponująco brzmiała opowieść mieszkańca wsi liczącej raptem 41 mieszkańców. Marcin Piotrowski pokazał, jak wprowadzając zmiany w organizacji festiwalu Folkowisko w Gorajcu, zdołał ograniczyć ilość odpadów o jedną trzecią! Czy poprawić ich segregację, używając puszek po napojach, do głosowania na ulubionych artystów.

Nowa wiedza pomogła w analizie wewnętrznych procedur urzędów. ZIeloni Liderzy identyfikowali je podczas wcześniejszych warsztatów. Teraz przyszedł czas na szukanie lepszych rozwiązań. Wbrew pozorom był to proces zapewniający duże poczucie uwolnienia i sprawczości. Bardzo mocno wybrzmiewały kolejne deklaracje, od sugestii zupełnie małych zmian dotyczących oszczędzania papieru, po reorganizację sortowni śmieci, tak by dzięki lepszej logistyce ograniczyć spalanie paliw kopalnych.

W trakcie rundy podsumowującej zjazd jeden z uczestników powiedział: „Jestem urodzonym pesymistą. A dzisiaj kończę z dwoma optymistycznymi myślami. Po pierwsze ‘hurra’, wszyscy mamy takie same problemy. Po drugie, wszędzie rysują mi się sprawdzone rozwiązania, które możemy wdrażać”.
___
Program Zielony Lider realizuje Fundacja Sendzimira we współpracy z Fundacją Szkoła Liderów, a jego fundatorem jest Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności.


